قانون گذار به منظور حفظ حقوق زنان، مهریه، نفقه، اجرت المثل و نحله را پیش بینی کرده است. خانم می تواند مهریه و نفقه را هم در طول زندگی زناشویی و هم در زمان طلاق از همسرش مطالبه کند با این تفاوت که اجرت المثل و نحله حتما باید بعد از تشکیل پرونده طلاق درخواست شود. به این نکته توجه داشته باشید که زن زمانی می تواند نحله را از همسرش بگیرد که شرایط دریافت اجرت المثل در مدت زمان زندگی مشترک فراهم نباشد.
نحله چیست؟
معنای لغوی نحله بخشش است. اما در مسائل حقوقی تعریف دیگری دارد. به مبلغی که مرد در شرایطی خاص در هنگام طلاق باید به همسرش بپردازد، نحله می گویند.
براساس بند ب تبصره 6 قانون اصلاح مقررات مرتبط با طلاق، نحله به این شکل تعیین می شود:
(با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده و وسع مالی زوج، دادگاه مبلغی را از باب بخشش (نحله) برای زوجه تعیین مینماید.)
به بیانی ساده تر مبلغ نحله را دادگاه و براساس سال های ازدواج، وضع مالی طرفین و… تعیین می کند و جز حقوق زن در طلاق از طرف مرد است. زن زمانی می تواند نحله را مطالبه کند که شوهرش بدون دلیل موجه و قانع کننده بخواهد زندگی مشترک را ترک و همسرش را طلاق دهد. برای مطالبه نحله بهتر است که از بهترین وکیل طلاق در مشهد مشورت بگیرید تا با طی کردن درست مراحل اداری و قانونی آن از دریافتش مطمئن شوید.
شرایط دریافت نحله
تا به اینجا با معنا و مفهوم نحله آشنا شدید. در ادامه سعیده فرهادی وکیل پایه یک دادگستری شرایط دریافت نحله را برای شما آورده است.
نحله زمانی به خانم تعلق می گیرد که:
- زن در خواست طلاق نکرده باشد.
- مرد بدون دلیل زندگی مشترک را رها کرده و همسرش را طلاق دهد.
- در زمان زندگی مشترک نباشد. چون نحله از حقوق زن بعد از طلاق به حساب می آید.
همانطور که در برخی موارد مهریه به زن تعلق نمیگیرد، در برخی موارد هم نحله یا اجرت المثل ممکن است به خانم تعلق نگیرد. به همین دلیل لازم است در مورد شرایط دریافت آن آگاهی داشته باشید.
نحوه دریافت نحله
برای دریافت نحله و اجرت المثل زن باید به دادگاه محل سکونت خود مراجعه کند. بعد از دادخواست، دادگاه برای زن و مرد جلسهای در نظر میگیرد. در این جلسه زن باید ثابت کند مرد او را وادار به کاری کرده که از وظایف شرعی او نبوده است پس نحله به او تعلق میگیرد. بنا به اصل قانون کار که برای انجام هر کاری باید اجرتی پرداخت شود، زن در قبال کارهایی که انجام داده مستحق دریافت وجه است.
بیشتر بخوانید: زن در چه مواردی مجاز به عدم تمکین است؟
اجرت المثل چیست؟
اجرت المثل از دیگر حقوق زن بهحساب میآید که کارشناس دادگاه بر اساس وضعیت مالی مرد تعیین میکند. اگر بخواهیم با توجه به عبارت این حق را تعریف کنیم: اجرت المثل در واقع اجرت کارهایی است که زن در خانه شوهرش انجام داده؛ ولی شرعاً و قانوناً از وظایف او نبوده است. نکته قابلتوجه این که خانم باید انجام این امور را در خانه همسرش به دادگاه ثابت کند.
لازم به ذکر است که نحله را نمی توان با اجرت المثل جمع بست. یعنی این که اگر اجرت المثل به هردلیلی به خانم تعلق بگیرد، او میتواند از طریق دادگاه نحله را نیز مطالبه کند.
آیا میزان اجرت المثل برای همه یکسان است؟
گفتیم اجرت المثل بابت انجام کارهایی است که زن خانه شوهر خود انجام داده درصورتی که شرعی و قانونی از وظایف او نبوده، توسط دادگاه تعیین میشود. اما میزان این مبلغ بر اساس موارد زیر متغیر است:
- میزان تحصیلات خانم
- وضعیت اشتغال
- تعداد فرزندان
- محل سکونت
- امکاناتی که شوهر برای زندگی مشترکشان فراهم کرده
- داشتن خادم
- جابهجاییهای متعدد محل زندگی
ضمن اینکه در دادگاه هر کدام از زوجین حق اعتراض به میزان تعیین شده را دارند.
عدم پرداخت اجرت المثل و امکان جلب
درصورتیکه دادگاه رأی قطعی محکومیت پرداخت اجرت المثل را صادر کند شوهر تا یک ماه بعد از آن تاریخ باید برای پرداخت اقدام کند. در غیر این صورت زن میتواند حکم جلب او را از دادگاه بگیرد.
مطالبه اجرت المثل پس از فوت شوهر
اجرت المثل و مهریه جزئی از دیونی است که به گردن مرد میماند. زوجه میتواند با اثبات کارهای انجام شده به دادگاه درصورتیکه انتقال یا خریداری مال غیرمنقول بدون عوض انجام شده باشد، مهریه و اجرت سال مثل خود را طلب کند.
نحوه مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
این درخواست از جانب خانم به دادگاه ارائه میشود؛ بنابراین او شخصاً یا بهواسطه وکیل خود با بههمراهداشتن شناسنامه و عقدنامه به خدمات الکترونیک قضایی برود و دادخواستش را ثبت کند.
