امروزه با توجه به گسترش فعالیتهای تجاری، برات به یک روش مهم در رابطه با نقل و انتقال نقدینگی تبدیل شده است. همانطور که میدانید، امروزه اسناد تجاری مختلفی به منظور انجام فعالیتهای تجاری مورد استفاده قرار میگیرند. سرعت و امنیت در معاملات، دو هدف مهم در شکلگیری چنین اسنادی است. اگر به گذشته معاملات در تاریخ برگردیم، میبینیم که در گذشته معاملات به صورت معاوضه یا مبادله کالا به کالا بوده است. با گذشت زمان چنین فعالیتهای تجاری دستخوش تغییر و تحولاتی شدهاند و به صورت معاوضه با سکههای فلزی، اسکناسها و اسناد تجاری درآمدهاند. شما عزیزان میتوانید سؤالات حقوقی خود در مورد این سند تجاری و قوانین مرتبط با آن را با وکیل سعیده فرهادی نژاد مطرح کرده و در این مورد راهنمایی بگیرید.
این سند به عنوان یکی از رایجترین اسناد تجاری، در معاملات بینالمللی و داخلی مورد استفاده قرار میگیرد و بسیار شبیه به چک است؛ اما با چک و سفته تفاوتهایی دارد. عدم آشنایی با این تفاوتها در معاملات ممکن است مشکلاتی را برای شما ایجاد کند. به همین دلیل در این مطلب قصد داریم به بررسی کاربردهای این سند تجاری و تفاوت آن با سفته بپردازیم:
برات به چه معناست و چرا استفاده میشود؟
در گذشته، به منظور کاهش خطرات ناشی از جابجایی پول، استفاده از برات بسیار مرسوم بوده است. امروزه نیز با گذشت زمان، این سند تجاری همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است. امروزه با وجود آنکه، تاجرها با مراجعه به سیستم بانکی نیازهای خود را برطرف میکنند، اما باز هم مردم در تجارت از آن استفاده میکنند. البته کاربرد آن نسبت به گذشته، مقداری کمرنگتر شده است. در زمان صدور این سند تجاری در وجه هر فردی، میتوان به منظور تعهد اقدام کرد.
هر آنچه که در این سند، ثبت و امضا میشود، قبولی تعهدات به شمار میآید. به سبب صدور این سند، صادرکننده، آن را توسط فردی برای دریافت مبلغی پول از براتگیر ارسال میکند. در صورتی که براتگیر آن را قبول نماید، دارنده سند اجازه خواهد داشت آن را به او ارائه دهد و مبلغی پول از او دریافت کند. این سند از اسناد تجاری مهم به شمار میآید و امروزه در معاملات بینالمللی و داخلی بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. این سند تجاری از لحاظ کاربرد، بسیار شبیه به چک بوده و با سفته تفاوتهایی دارد. البته چک و سفته نیز با یکدیگر تفاوتهایی دارند که پیش از این، به تفاوت چک و سفته پرداخته شد. در صورتی که، در مورد تفاوتهای این دو سند تجاری سوالی دارید میتوانید از یک وکیل بانکی راهنمایی بطلبید.
انواع برات کدام است؟
برات تضمینی
یک کارت الکترونیکی است که به وسیله آن، بانک ضمانت پرداخت بدهی اشخاصی را بر عهده میگیرد. به موجب این سند، بانک تضمین پرداخت بدهی اشخاصی را تا مبلغ درج شده در کارت ذکر شده و در سررسید و پس از آن، عهدهدار میشود؛ یعنی این سند، تضمین تعهد غیرقابلبرگشت بانک به منظور پرداخت مبلغ مشخصی در سررسید و پس از آن زمان است.
برات خریداری
یک سند تجاری است که در رابطه با انجام یک معامله تجاری یا یک بدهی واقعی، نوشته و مورد استفاده قرار میگیرد.
برات وصولی
بانک، این سند تجاری را به عنوان تعهد بازپرداخت تسهیلاتی که به مشتری ارائه داده است، در اختیار مشتری خود قرار میدهد. این سند تجاری توسط مشتری پشتنویسی شده و به منظور وصول وجه آن، به بانک ارائه داده میشود. این سند تجاری تا زمانی که وجه دریافت شود یا اسناد برگشت داده شوند، نزد حسابهای انتظامی نگه داشته میشود.
کاربرد برات
این سند تجاری، در واقع یک وسیله پرداخت آن هم در زمان آینده به شمار میآید، یعنی بدهکار در برابر طلبکار این ضمانت را میکند که یک شخص ثالث در یک زمان مشخص، مبلغی را که در این سند ثبت کرده است، به طلبکار یا هر شخصی که دارنده این سند باشد، پرداخت میکند.
تفاوتهای اساسی سفته و برات
آشنایی با قوانین و مقررات بانکی، قراردادها و خساراتی مانند خسارت تأخیر تأدیه، یکی از نکات مهم است که به موفقیت شما در مراودات بانکی کمک زیادی میکند. در ادامه قصد داریم شما را با تفاوتهای دو سند مهم تجاری آشنا سازیم:
- اولین تفاوت این است که در برات، سه نفر به نام براتکش، دارنده و پرداختکننده وجه شرکت دارند، در حالی که در سفته، دو نفر به نام متعهد و متعهدله شرکت دارند.
- دومین تفاوت، در مورد موضوع قبولی در این اسناد است. موضوع قبولی در سفته مطرح نیست، زیرا سفته بر عهده شخص دیگری نیست که احتیاج به قبول کردن یا قبول نکردن او باشد.
- در مورد برات، مکان و چگونگی پرداخت، یکی از شروط اصلی است. در سفته که توسط بدهکار امضا میشود، وجود یا عدم وجود محل مطرح نیست.
- تفاوت چهارم، در مورد قید اسم فرد طلبکار است. در این سند تجاری، یکی از شرایط اساسی ذکر کردن اسم طلبکار است؛ در حالی که سفته میتواند به نام حامل و بدون نوشتن اسم شخص باشد.
- صدور این سند، همواره یک عمل تجاری به شمار میآید؛ در حالی که صدور سفته تنها در صورت تاجر یا صراف و بانکدار بودن طرفین یک عمل تجاری محسوب میشود.
شرایط صوری برات
در ماده ۲۲۳ قانون تجارت، قانونگذار، مواردی را که باید در این سند تجاری قید شوند، آورده است. این موارد به صورت زیر هستند:
- کلمه برات بر روی ورقه باید قید شود.
- تاریخ نوشتن این سند تجاری باید آورده شود.
- نام براتگیر باید ذکر شود.
- مبلغ باید تعیین شود.
- تاریخ پرداخت و مکان پرداخت وجه باید مشخص گردد.
- نام شخصی که وجه سند تجاری باید به او پرداخت شود، باید آورده شود.
- این که، ورقه حاضر نسخه چندم سند است، باید ذکر شود.
نکته پایانی
اسناد تجاری، اسنادی هستند که در عرصه فعالیتهای تجاری بین تاجران و معاملهگران به منظور سهولت مورد استفاده قرار میگیرند. برات یکی از اسناد تجاری است که با گذشت زمان استفاده از آن کاهش پیدا کرده است. در این مطلب سعی کردیم، به معرفی این سند تجاری و تفاوتهای آن با سفته بپردازیم.
