انواع ضمانت نامه

ضمانت نامه که بدون شک بسیاری از ما با آن آشنا هستیم، سندی است که با استفاده از آن، بانک، اشخاص حقیقی و حقوقی را در مورد انجام تکلیف و تعهداتی که در قرارداد ذکر شده است و طرفین مسئول انجام آن هستند، ضمانت می‌کند. ضمانت نامه، ارکان مختلفی دارد که باید در آن ذکر شوند و همچنین به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند.

در صورتی که در مورد انواع ضمانت نامه به مشکلی بر خوردید، می‌توانید با وکیل سعیده فرهادی نژاد تماس گرفته و پاسخ تمامی سؤالات خود را بیابید. در این مطلب سعی داریم به بررسی انواع ضمانت نامه بپردازیم و شما را با ویژگی‌های مخصوص هر یک آشنا سازیم:

 تعریف ضمانت نامه

ضمانت نامه قراردادی است که بین بانک و مشتری تنظیم می‌شود. ضمانت نامه بانکی معمولاً به درخواست کسی که تضمینی را از فرد مقابل می‌خواهد، منعقد می‌شود. در چنین حالتی بانک در واقع به نوعی ضامن مشتری می‌شود و زمانی که مشتری بر اساس مندرجات ضمانت نامه، تعهد خود را عملی نکرد، بانک به عنوان ضامن، مبلغ تعهد را پرداخت می‌نماید.

ضمانت در لغت

در اصطلاح حقوقی، ضمانت به معنای عقد ضمان اصل است که در ماده ۶۸۴ قانون مدنی آورده شده است. در بین تعاریفی که برای عقود بانکی ارائه می‌شود، بر اساس قانون، ضمانت، عقدی است که با پرداخت به موقع پول توسط بدهکار اطمینانی را ایجاد می‌کند. به منظور ضمانت، ضامن ضمانت قبول می‌کند که دین خود را بپردازد. کلیه ارکان ضمانت شامل ضامن، مضمون‌له و مضمون‌عنه می‌شوند. در ادامه قصد داریم به بررسی دقیق‌تر این موضوع و نیز معرفی انواع ضمانت نامه بپردازیم.

ارکان مختلف یک ضمانت نامه کدامند؟

یک ضمانت نامه ممکن است ارکان مختلفی داشته باشد. منظور از ارکان، متقاضی یا مضمون‌عنه، ذینفع یا مضمون‌له، ضامن یا ضمانت‌کننده، وجه‌الضمان یا مبلغ ضمانت نامه، موضوع ضمانت نامه و سررسید یا روز پایان ضمانت نامه است.

ضمانت نامه به چند نوع تقسیم می‌شود؟

ضمانت نامه شرکت در مناقصه یا مزایده

شرکت‌ها، سازمان‌ها و مؤسسات دولتی مختلفی معمولاً به منظور خرید و فروش اموال خود از مناقصه و مزایده استفاده می‌کنند. برخی شرکت‌ها ممکن است به منظور اجرای پروژه‌های خود یا حتی تأمین خدماتی که نیاز دارند، به مناقصه روی آورند. اشخاصی که در مناقصه و مزایده شرکت می‌کنند، باید پیشنهادات خود را به وسیله ضمانت نامه‌هایی به کارفرما ارائه دهند و به این ترتیب متعهد شوند که در صورت عدم انجام تعهدات که در آن ضمانت نامه آورده شده است، به نفع کارفرما ضبط گردد.

ضمانت نامه حسن انجام تعهد

یکی دیگر از انواع ضمانت نامه، ضمانت نامه حسن انجام تعهد است که این ضمانت نامه معمولاً به منظور تضمین انجام به موقع تعهدات در مقابل ذینفع منعقد می‌شود. متداول‌ترین نوع از این ضمانت نامه، ضمانت نامه‌های تضمین حسن انجام تعهدات در مورد امضا پیمان هستند.

ضمانت نامه پیش پرداخت

یکی دیگر از انواع ضمانت نامه، ضمانت نامه پیش پرداخت است. به منظور شروع عملیات موضوع پیمان برای تجهیز کارگاه و تکمیل تجهیزات موردنیاز در کارگاه و کارخانه معمولاً کارفرماها درصد مشخصی از مبلغ قرارداد را به پیمانکار پرداخت می‌کنند و این مبلغ را تحت عنوان پیش‌پرداخت در مقابل اخذ ضمانت نامه پرداخت می‌نمایند. ضمانت نامه‌ها به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که هر یک کاربرد مخصوصو خود را دارد، در صورتی که در مورد کاربرد و ویژگی‌های هر یک از انواع ضمانت نامه به مشکل برخودید، می‌توانید با یک وکیل بانکی در این رابطه مشورت نمایید.

ضمانت نامه حسن انجام کار

ضمانت نامه حسن انجام کار که به ضمانت نامه استرداد کسور وجه‌الضمان نیز معروف است، زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که شما برای انجام کاری نیاز به تضمین حسن انجام کار دارید. در تعریف دقیق‌تر، می‌توان گفت به منظور اطمینان از صحت اجرای کار، می‌توان مبلغی را تحت عنوان تضمین حسن اجرای کار یا وجه‌الضمان از مبلغ ناخالص صورت وضعیت‌های پیمانکار دریافت کرد. این مبلغ معمولاً به اندازه ۱۰ درصد هر صورت وضعیت مشخص می‌شود. کارفرما معمولاً این مقدار را در حسابی نگه می‌دارد. بر اساس ضمانت نامه، مبلغ تضمین حسن انجام کار می‌تواند به پیمانکار بازگردانده شود. ضمانت نامه حسن انجام کار یکی از انواع ضمانت نامه است که توسط خود بانک و به درخواست پیمانکار و البته به نفع کارفرما صادر می‌شود و یکی از متداول‌ترین انواع ضمانت نامه است که در بین مردم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ضمانت نامه گمرکی

از دیگر انواع ضمانت نامه می‌توان به ضمانت نامه گمرکی اشاره کرد. صاحبان کالاهای وارداتی به منظور ترخیص کالای خود زمانی که نتوانند حقوق گمرکی مربوط را به صورت نقد پرداخت کنند، موظف به پرداخت معادل آن به گمرک می‌شوند. ضمانت نامه‌های گمرکی معمولاً به سررسید معین مثلاً ۶ ماه به ۹ ماه و یا حتی به صورت اقساطی تنظیم و صادر می‌شوند. ذکر این نکته نیز اهمیت دارد که ضمانت نامه‌های گمرکی در صورتی که در زمان مشخص واریز نشوند، فرد را مشمول پرداخت خسارتی تحت عنوان خسارت تأخیر تأدیه خواهند کرد.‌

ضمانت نامه تعهد پرداخت

از انواع ضمانت نامه، ضمانت نامه‌های تعهد پرداخت هستند که به منظور قبول پرداخت دیونی در سررسید مشخص صادر می‌شوند. این ضمانت نامه‌ها توسط خود بانک صادر شده و همانطور که مشخص است، تعهد پرداخت را به همراه دارند.

ضمانت نامه متفرقه

در بین انواع ضمانت نامه، ضمانت نامه‌هایی تحت عنوان ضمانت نامه متفرقه وجود دارد. این نوع ضمانت نامه‌ها معمولاً فرم خاصی ندارند و طبق فرمی که موردنظر ذینفع است و به درخواست متقاضی تنظیم می‌شوند. معمولاً هدف از این نوع ضمانت نامه‌ها، تضمین موارد خاصی است که در متن آن‌ها آورده می‌شود. لازم به ذکر است که ابطال ضمانت نامه بانکی نیز بسته به نوع و ویژگی‌های آن ممکن است تحت شرایط متفاوتی انجام گیرد.

نکته پایانی

همانطور که گفته شد، ضمانت نامه، سندی است که بین دو طرف منعقد می‌شود که این دو طرف ممکن است بانک و مشتری باشد. این سند تحت قوانین و شرایط خاصی انجام شده و دارای ارکانی است. در این مطلب سعی کردیم به معرفی انواع ضمانت نامه بپردازیم و شما را با شرایط و ویژگی‌های هر کدام از آن‌ها آشنا سازیم.