بدون شک اگر بخواهیم مهمترین اسناد تجاری که در نظام اقتصادی هر کشور نقش مهمی ایفا میکنند را نام ببریم، سند تجاری چک، صدرنشین این لیست خواهد بود. همانند سایر کشورها در کشور ما نیز از این سند تجاری به عنوان یکی از مهمترین و پرکاربردترین اسناد تجاری یاد میشود. بر اساس آمارها، هر سال حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد پرداختها به وسیله چک انجام میشود، البته استفاده از چک کاغذی ممکن است هزینهها و ریسکهایی را به همراه داشته باشد. در این راستا برنامهریزیهای زیادی صورت گرفته است تا چک کاغذی حذف شود؛ اما اگر توجه داشته باشید چک کاغذی همچنان در بین مردم استفاده میشود و یکی از مهمترین اسناد تجاری کشور به شمار میرود.
بسیاری از کشورها نیز سعی کردهاند تا حضور پررنگ چکهای کاغذی را در اقتصادشان کمرنگ کنند. در واقع، در رابطه با چک قوانین و مقررات متعددی وجود دارد، اما قبل از هر چیز بهتر است با انواع چک آشنا شوید و کاربرد هر یک را بشناسید. در صورتی که در مورد انواع چک سوالی داشته باشید، میتوانید با وکیل سعیده فرهادی نژاد در این مورد مشورت نموده و پاسخ سؤالات خود را بیابید. در این مطلب قصد داریم به معرفی انواع چک و کاربردهای هرکدام از آنها بپردازیم:
معنا و مفهوم دقیق چک
شاید با کاربرد چک آشنا باشید، اما با معنا و مفهوم آن آشنایی کافی نداشته باشید. بهتر است بدانید چک یک لغت فارسی است و معنای نوشتهای را میدهد که شما با استفاده از آن میتوانید پولی را که در بانک دارید برداشت کنید یا آن را به شخص دیگری حواله کنید. در گذشته، چک، با نامهای قباله، حجت، منشور، عهدنامه نیز شناخته میشده است. البته بسیاری تصور میکنند که چک کلمه انگلیسی است، اما بهتر است بدانید این لغت به عنوان یک کلمه فارسی در شعر شاعران جوانی مانند فردوسی نیز دیده شده است.
اگر بخواهیم تعریف دقیقتر و قانونیتری از چک ارائه دهیم، مطابق ماده ۳۱۰ قانون تجارت، چک را باید به صورت نوشتهای تعریف کنیم که به وسیله آن صادرکننده، وجوهی را که در نزد محالعلیه داشته است، کلاً یا بعضاً مسترد به شخص دیگری واگذار میکند. به بیان سادهتر، بر اساس تعریفی که متخصصان در حوزه چک ارائه دادهاند، چک یک سند تجاری محسوب میشود که بانک برای انتقال وجه به شخص دیگر، به صاحب حساب ارائه میدهد و صاحب حساب میتواند با دریافت چک به راحتی وجه موردنظر خود را به اشخاص دیگری انتقال دهد. البته بر اساس قوانین چک، دریافت چک شرایط مخصوص خود را دارد. در ادامه قصد داریم به معرفی انواع چک بانکی بپردازیم. یک وکیل بانکی باتجربه در زمینه دعای بانکی، تنها کسی است که میتواند شما را در زمینه انواع چک و قوانین مرتبط با آن راهنمایی نماید.
انواع چک بانکی
احتمالاً تاکنون با چک سر و کار داشتهاید و اطلاعاتی در مورد انواع چک دارید، اما بهتر است بدانید با توجه به حجم بالای معاملاتی که در بازار انجام میشود و نیازهای مختلفی که در این رابطه وجود دارد، چک به دستههای مختلفی تقسیم میشود. در صورتی که صاحب کسب و کاری هستید، اطلاع از انواع چک میتواند به درد شما بخورد. چکها به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند. دسته اول چکهایی هستند که توسط خود شخص صادر میشوند و دسته دوم چکهایی هستند که توسط بانک صادر میشوند. البته به طور جامعتر، میتوان چکها را به دستههای مختلفی تقسیم کرد.
چکهایی که توسط خود شخص صادر میشوند
یکی از انواع چک، چکهایی هستند که توسط صاحب و دارنده چک صادر میشود. این چکها خود به دو دسته تقسیم میشوند. چکهای عادی و چک تأیید شده یا گواهی شده، که در ادامه به بررسی هرکدام میپردازیم:
چک عادی
در بین انواع چک، اولین و پرکاربردترین نوع، چک عادی است. چک عادی چکی است که به موجب آن، صاحب حساب، بخشی از داراییهای خود را که در نزد بانک به امانت گذاشته است را در وجه شخص مورد نظر صادر میکند. به منظور نثد کردن چک عادی، شما باید به شعبه بانکی که چک توسط آن شعبه صادر شده است، مراجعه کنید. در صورتی که در مورد تفاوت چک و سفته و یا نحوه پر کردن سفته سوالی دارید، میتوانید به یک وکیل باتجربه بانکی مراجعه نموده و سؤالات خود را مطرح کنید.
چک تأیید شده
چک تأیید شده، در دسته چکهایی است که توسط خود شخص و صاحب چک صادر میشوند. دقت کنید، در بین انواع چک، پرداخت وجه این نوع چک باید توسط بانکی که آن را صادر کرده است، تأیید شود. همچنین اگر شما یک چک گواهی شده داشته باشید در صورتی که حتی در حساب شخص صادرکننده چک، مبلغی هم وجود نداشته باشد، بانک مبلغ آن چک را به شما پرداخت خواهد کرد.
چکهایی که توسط خود بانک صادر میشوند
در بین انواع چک، برخی چکها وجود دارند که توسط بانک صادر شده و به شما تحویل داده میشوند. این دسته نیز انواع مختلف خود را دارند.
چک بین بانکی
چک بین بانکی یا چک رمزی، توسط خود بانک و البته به خواسته صاحب حساب صادر شده و به مشتریان ارائه میشود. در مورد چک بین بانکی، بهتر است بدانید که وصول این چک به صورت پول نقد صورت نمیگیرد و بانک صادرکننده، باید مبلغی را به حساب بانکی شخص مورد نظر در بانک دیگر انتقال دهد. چک بین بانکی در بین انواع چک از امنیت بالایی برخوردار است، زیرا در این چک، اطلاعاتی نظیر شماره حساب و کد شعبه بانکی که فرد گیرنده در آن شعبه حساب دارد، ثبت میشوند.
چک تضمین شده
از دیگر انواع چک میتوان به چک تضمینشده رمزدار اشاره کرد که توسط بانک صادر میشود. این چک، زمانی که صاحب حساب درخواست صدور چک تضمینشده را داشته باشد، توسط بانک صادر میشود. در صورتی که حتی در حساب فرد صادرکننده و صاحب حساب، وجه کافی وجود نداشته باشد، پرداخت چک شده رمزدار امکانپذیر است. همچنین امکان نقد کردن چک تضمینشده رمزدار در تمامی شعبههای بانک صادرکننده چک فراهم شده است.
چک مسافرتی
از دیگر انواع چک، میتوان به چک مسافرتی اشاره کرد که توسط بانک صادر میشود و وجه آن در شعب همان بانک یا از طریق نمایندگان و کارگزاران آن بانک دریافت میشود. چک مسافرتی به عنوان یک گزینه مناسب و جایگزین حمل پول مورد استفاده قرار میگیرد.
نکته پایانی
همانطور که دیدید، چک یکی از معتبرترین و قانونیترین اسناد تجاری است که به انواع مختلفی تقسیم میشود. در این مطلب سعی کردیم به معرفی انواع چک و ویژگیهای هر یک بپردازیم.
