از ابتدای سال ۱۴۰۰، دستهچکهایی با طرح جدید منتشر شده است. یکی از اسناد تجاری که امروزه به منظور معاملات و فعالیتهای تجاری، مورد استفاده قرار میگیرد، چک است. لازم به ذکر است که قوانین چک همواره ثابت نبوده و مطابق با شرایط، دستخوش تغییر و تحول میشود. در صورتی که شما نیز از چک استفاده میکنید، بهتر است با قوانین و مقررات صدور چک آشنایی داشته باشید و از قوانین جدید آن اطلاع پیدا کنید.
در صورتی که در مورد قوانین چک و تغییرات آن سوالی دارید، میتوانید با وکیل سعیده فرهادی نژاد، وکیل باتجربه بانکی در این زمینه گفتگو کرده و از او راهنمایی بگیرید. در این مطلب قصد داریم به معرفی و شرح جدیدترین قوانین چک بپردازیم:
چک صیادی
بر اساس دستور بانک مرکزی که از ابتدای شهریور سال 1399 اجرا شد، صدور دستهچکهای تمامی بانکها در کشور باید یا ثبت در سامانه صیاد انجام شود. به همین دلیل به دستهچکهایی که از این تاریخ به بعد از طریق سامانه صیاد صادر میشوند، اصلاحا چک صیادی گفته میشود. در روش جدید بانک مرکزی، دستهچک تمامی بانکها، شکل و رنگ کاملاً یکسانی دارند و هدف از این عمل، یکپارچهسازی و استاندارد کردن دستهچکها اعلام شده است.
در تصادفات، هنگام توافق بر پرداخت خسارت، معمولاً از چک صیادی استفاده میشود. این چک به دلیل امکان استعلام اعتبار صادرکننده و پیگیری قانونی آسان، امنیت بیشتری دارد. دریافت چک صیادی با مشخصات کامل، تاریخ و مبلغ دقیق برای اثبات و وصول خسارت ضروری است. درصورتی که قصد دارید از این چک برای پرداخت خسارت تصادف استفاده کنید، پیشنهاد می کنیم با وکیل تصادف مشهد مشورت کنید.
در واقع این روش، موجب هویت دادن چک به عنوان یک اوراق بهادار شده است و هم اکنون نیز اجرا میشود. بهتر است بدانید پیش از این، مرجع صدور دستهچکهای بانکی، شعب بانکی بودهاند؛ اما در حال حاضر از طریق سامانه بانک مرکزی، متقاضی دسته چک اعتبارسنجی میشود و سپس برای او دستهچک صادر میشود. این قوانین چک که توسط بانک مرکزی ابلاغ شده است، موجب سرعت بخشی در نقل و انتقال و افزایش امنیت و بسیاری عوامل دیگر شده است. در ادامه مروری بر جدیدترین قوانین چک خواهیم داشت:
ممنوعیت صدور و پشت نویسی چک در وجه حامل
امروزه مردم از اسناد تجاری مختلفی چون برات، چک و سفته استفاده میکنند. بر اساس اعلامیه بانک مرکزی از تاریخ ۲۰ دی سال ۱۳۹۹، امکان صدور و پشتنویسی چک در وجه حامل در دستهچکهای جدید ممنوع اعلام شده است و چنین چکهایی دیگر توسط بانک مورد پذیرش قرار نخواهند گرفت. این اعلامیه بانک مرکزی، افراد را ملزم میکند که به جای پشتنویسی چک در وجه حامل، اطلاعاتی مانند مبلغ، تاریخ و اطلاعات شخص دریافتکننده یا شناسه صیادی را در سامانه صیاد بانک مرکزی وارد و ثبت نمایند.
ثبت اطلاعات چکهای جدید
بر اساس قوانین چک، روشهای مختلفی به منظور ثبت اطلاعات چکهای جدید معرفی شدند که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم:
اپلیکیشنها
صادرکنندگان چک میتوانند با استفاده از اپلیکیشنهای مختلف و البته امن معرفی شده، اطلاعات چکهایی را که قصد دارند آنها را صادر کنند، در سامانه صیاد وارد و ثبت نمایند. چنین اپلیکیشنهایی برای گوشیهای اندروید و ios قابل دانلود و نصب هستند. اغلب، این اپلیکیشنها، پرداخت رایگان محسوب میشوند و امکانات زیادی از جمله استعلام موجودی حساب، امکان کارت به کارت کردن، پرداخت قبض، خرید بیمه شخص ثالث، شارژ کارت بلیت مترو و اتوبوس، خرید بلیط تک سفره و … را برای شما فراهم میآورند.
اینترنت بانکها و اپلیکیشنهای هر بانک
بانکها همواره به حقوق مشتریان خود احترام گذاشته و در صورت بروز خسارت، مسئول جبران خسارت مشتری هستند. هر بانکی ممکن است اپلیکیشن یا روش خاصی را به منظور ثبت اطلاعات چکهای جدید به شما معرفی کند و البته دقت داشته باشید که در زمان ثبت اطلاعات چکهای جدید توسط اپلیکیشنها یا اینترنت بانکها باید به اینترنت دسترسی داشته باشید.
مراجعه حضوری به شعب بانک
یکی دیگر از روشهایی که به منظور ثبت اطلاعات چک مورد استفاده قرار میگیرد، مراجعه حضوری به شعب بانکها است. این روش به خصوص برای افرادی که سالخورده هستند یا به اینترنت دسترسی ندارند، مناسب است. شخص صادرکننده چک در این روش باید یکی از کارتهای بانکی که متعلق به بانکی است که دسته چک او را صادر کرده است، در دست داشته باشد. همچنین سیمکارت شخص صادرکننده دسته چک باید به نام خود او باشد. لازم به ذکر است که بر اساس قوانین چک، زمانی که اطلاعات چکهای مربوطه در سامانه موردنظر ثبت نشوند، چک فاقد اعتبار خواهد بود و بانک از نقد کردن آن جلوگیری میکند.
تاریخ اعتبار در چکهای جدید
مطابق با قوانین چک، دستهچکهای جدید دارای تاریخ اعتبار و انقضا هستند؛ یعنی افرادی که دارای دستهچک هستند، تا یک تاریخ مشخص میتوانند از دستهچک خود استفاده کنند و پس از اتمام آن تاریخ، باید به بانک مراجعه کرده و آن را تعویض کنند. بر اساس قوانین چک، در دستهچکهای جدید، نوشته است است، کارت صدور این برگه چک حداکثر تا مورخ … مجاز است. به این ترتیب شما میتوانید با دریافت دستهچک، تاریخ اعتبار آن را کنترل کنید و دقت داشته باشید که با اتمام تاریخ انقضا، دسته چک شما دیگر اعتباری نخواهد داشت و باید نسبت به تعویض آن اقدام کنید.
معمولاً تاریخ اعتبار دستهچکهای جدید حداکثر تا سه سال از تاریخ دریافت دسته است. به عنوان مثال، بر اساس قوانین چک، اگر شما دستهچکتان را در سال ۱۴۰۰ دریافت کرده باشید، نهایتاً تا سال ۱۴۰۳ میتوانید از آن استفاده کنید و پس از این تاریخ، باید آن را تعویض نمایید. توجه کنید که در صورت بروز مشکل در رابطه با تاریخ اعتبار چک یا برگشت خوردن چک، تنها کسی که میتواند شما را به بهترین نحو راهنمایی کند، یک وکیل بانکی است که در این زمینه تجربه فراوانی دارد.
برداشت از حسابهای شخص در بانک مربوطه
در گذشته، شخصی که چک را دریافت میکرد، تنها باید از حساب متصل به چک شخص صادرکننده، پول را برداشت میکرد و دریافتکننده چک تنها در شرایطی، اجازه برداشت از سایر حسابهای صاحب چک را داشت که قوه قضاییه نیز باید آن را تأیید میکرد. مشخصاً چنین اقداماتی بسیار زمانبر و دشوار بود. در حال حاضر بر اساس قوانین چک، در صورت کافی نبودن موجودی حساب اصلی صاحب چک، بانک میتواند از سایر حسابهای او در همان بانک به ترتیب اولویت مشخص شده، نسبت به پرداخت وجه چک اقدام نماید.
قانون برگشت خوردن چک
بر اساس قوانین چک، در صورتی که چک برگشت بخورد و صادرکننده آن نسبت به رفع سوءاثر چک برگشتی اقدامی انجام ندهد، دیگر نمیتواند دسته چک جدیدی را دریافت کند.
نکته پایانی
یکی از اسناد تجاری که امروزه در معاملات و تجارت مورد استفاده قرار میگیرد، چک است. دریافت و صدور چک، بر اساس قوانین و مقرراتی صورت میگیرد که دستخوش تغییر و تحول است. در این مطلب سعی شد به بررسی جدیدترین قوانین چک پرداخته شود.
