علاوه بر اینکه مشتریان در دریافت تسهیلات و وامهای بانکی ممکن است به دلایلی از جمله عمل نکردن به تعهدات خود در قرارداد با بانک، دچار تخلف شوند و ملزم به پرداخت خسارت به بانک گردند، گاهی اوقات نیز عکس این مسئله رخ میدهد. یعنی شرایطی اتفاق میافتد که بانک موظف به جبران خسارت مشتری در تعهدات قراردادی میشود؛ که البته یکی از انواع دعاوی بانکی که در دادگاههای حقوقی مطرح میشود، دعاوی خسارت بانکی یا مسئولیت بانک در جبران خسارت مشتری است. شما عزیزان در صورت بروز هر مشکلی میتوانید با وکیل خبره و باتجربه بانکی، وکیل سعیده فرهادی نژاد تماس گرفته و وسالات خود را مطرح کنید.
افراد متعددی در بانک از جمله مدیر عامل، رئیس هیئت مدیره، اعضای هیئت عامل و اعضای هیئت مدیره هر بانک در برابر صاحبان سهام و مشتریان یا افرادی که از بانک تسهیلات بانکی دریافت کردهاند، مسئول جبران خسارت مشتری هستند که به هر دلیلی از جمله تخلف هر یک از آنها از مقررات و قوانین و آییننامههای بانکی به مشتریان وارد شده است. در ادامه قصد داریم به بررسی جزئیتر جبران خسارت مشتری از سمت بانک بپردازیم:
مسئولیت بانک در مقابل جبران خسارت
در زمان بروز خسارت به مشتریان، بانکها موظف هستند همانند سایر اشخاص، قواعد عمومی مسئولیت مدنی را رعایت کنند. البته شخص خسارتدیده برای مطالبه خسارت ابتدا باید ثابت کند که واقعاً دچار خسارت شده است و همچنین میزان خسارت وارد شده برآورد شود و تمامی این موارد را در دادگاه اثبات کند که آیا اقدامات بانک و عوامل اجرایی آن یا عدم انجام وظایف قانونی آنها موجب بروز خسارت شده است و این خسارت در اثر انجام یا عدم انجام وظایف کارمندان بانک اتفاق افتاده است. مشخص است که بدون اثبات این موارد، بانک را نمیتوان مسئول جبران خسارت مشتری دانست. بدون شک کسب اطلاعاتی در مورد مسئولیتهای بانک در قبال مشتری و مشتری در قبال بانک یا مواردی چون خسارت تأخیر تأدیه میتواند در بهبود مراودات بانکی مؤثر باشد.
شخص خسارت دیده از سمت بانک
به منظور جبران خسارت مشتری توسط بانک، شخص خسارتدیده حتماً باید از مشتریان بانک باشد و بر اساس قوانین و مقررات مشتری بانک محسوب شود. توجه کنید، مشتری بانک یعنی فردی که در آن بانک دارای حساب بانکی باشد و عملیات بانکی را از طریق شعب آن بانک یا خود بانک انجام دهد. مشخصاً، شخصی که مشتری بانک مورد نظر نیست، طبق هیچ قانونی نمیتواند از بانک خسارت دریافت کند.
شرایط و تعاریف در خسارت ناشی از عملیات بانکی
ممکن است این سؤال برای شما پیش آید که به منظور جبران خسارت مشتری چه شرط و شرایطی برای جبران خسارت وجود دارد. بهتر است بدانید، خسارت وارده به مشتری، باید ناشی از عملیات بانکی باشد. خسارتدیده نیز حتماً باید مشتری بانک باشد. تشخیص این موضوع که عملیات بانکی چه عملیاتی را شامل میشود، وظیفه شورای پول و اعتبار است.
منظور از بانک، تمام عوامل اجرایی است که در آن بانک فعالیت میکنند. عوامل اجرایی شامل مستخدمین، کارمندان و مدیران بانک است؛ بنابراین در خسارت ناشی از عملیات بانکی فرقی نمیکند که مستخدم آن شعبه بانک به مشتری خسارت بزند یا کارمندان بانک، مشتری را دچار خسارت کند! زمانی که هر یک از کارکنان شعبه بانک به مشتری خود خسارتی وارد کنند، بانک در مقابل آن مسئول است و باید خسارت مشتری زیاندیده را جبران کند. شما عزیزان میتوانید تمامی سؤالات خود را در رابطه با شرایط دریافت خسارت از بانک با یک وکیل بانکی مجرب در میان گذاشته و از و راهنمایی بگیرید.
جبران خسارت توسط کارمند بانک
در رابطه با آنچه گفته شد، ممکن است این سؤال در ذهن شما ایجاد شود که آیا کارمندان بانک باید خسارت وارد شده به مشتری را پرداخت کنند یا بانک مسئول جبران خسارت مشتری است؟ به طور کلی خسارت مشتری زیاندیده، چه عمدی و سهوی باشد و چه ناشی از عدم انجام مسئولیتهای سازمانی بانکی باشد، باید پرداخت شود.
در رابطه با خسارت وارده بر وجوه نقدی و یا اوراق بهاداری که به مشتری تعلق داشته است، از گذشته تاکنون یک قاعده عرفی ملاک عمل تمامی بانکها قرار گرفته است و این قاعده آن است که مسئولیت اموال مشتری درست تا جلوی پیشخوان بر عهده خود او است و پس از اینکه این اموال به متصدی بانک تحویل داده شد، دیگر مسئولیت آن بر عهده بانک است؛ یعنی چنانچه در اثر غفلت، بیدقتی یا هر موضوع دیگری مشتری اموال خود را در داخل و خارج از شعبه بانک از دست دهد، بانک مسئول جبران خسارت مشتری نخواهد بود.
شرایط جبران خسارت در زمان اختلاس کارمندان بانک
در زمان ارتکاب جرائم مالی توسط کارمندان بانک، بانک در مقابل آن مسئول است و باید پاسخگوی مشتریان خسارتدیده باشد. البته در چنین مواردی مراجع قضائی مسئول رسیدگی به موضوع هستند و در صورتی که کارمند بانک، متخلف اصلی شناخته شود، مسئول جبران خسارت مشتری زیاندیده است. چنین جرائم مالی عبارتند از: اختلاس، تصرف غیرقانونی، سوءاستفاده از حساب و حق و حقوق مشتریان در زمان تنظیم یا ابطال قراردادها مانند ابطال اجرائیه بانک و …
قوانین و مقررات در مورد جبران خسارت مشتری توسط بانک
بر اساس ماده 221 قوانین مدنی، در صورتی که شخصی متعهد به انجام یا عدم انجام کاری میشود، اما خلاف تعهد خود عمل میکند؛ مسئول جبران خسارت طرف مقابل شناخته میشود. البته مشروط به اینکه مسئله جبران خسارت تصریحشده و تعهد به صورت عرفا به منزله تصریح بوده و بر اساس قانون موجب ضمان شود.
- التزام به جبران خسارت مشتری و شخص طلبکار، به هیچ وجه، دنباله و یا جایگزین تعهد اصلی نیست.
- ضمان در واقع عارضی است که به دلیل کوتاهی فرد متعهد به وفای عهد خود ایجاد میشود.
- اولین شرط مسئولیت قراردادی این است که پیمانی نافذ و الزامآور بین فرد خسارتدیده و طرف دیگر وجود داشته باشد.
- ابطال قرارداد و فسخ آن، مسئولیت جبران خسارت را از بین میبرد و دیگر طرفین در مقابل هم، تعهدی ندارند.
- اجرای نادرست و ناقص قرارداد نیز در واقع عدم اجرای قرارداد محسوب شده و متعهد باید مسئول جبران خسارت فرد طلبکار باشد.
- در صورتی که تأمین کیفیت اصلی تعهد، با هزینه کم قابل تأمین باشد، نمیتوان طرف مقابل را به خودداری از انجام تعهد محکوم کرد و بهتر است او را نسبت به خسارت و ضرر وارد شده، مسئول دانست و …
نکته پایانی
در این مطلب سعی شد به بررسی قوانین و مقررات موجود برای جبران خسارت مشتری توسط بانک پرداخته شود. آنچه واضح است، جبران خسارت مشتری از سمت بانک تنها تحت شرایطی امکانپذیر است.
