همه ما با وثیقه و کاربرد آن آشنایی ابتدایی داریم. امروزه یکی از روشهایی که بانکها در معاملات بانکی، به منظور اطمینان از بازپرداخت وام و تسهیلاتی که به مشتریان خود ارائه دادهاند، استفاده میکنند، تنظیم قرارداد رهنی و دریافت اسناد تجاری است. البته در رابطه با وثیقه در قراردادهای بانکی، سوالات مختلفی ممکن است مطرح شود. مشتریان بانکی در رابطه با شرایط وثیقه در قراردادهای بانکی همواره به چالشهای مختلفی بر میخورند. از این رو در این مطلب سعی داریم به بررسی موضوعات و مسائل مهم در رابطه با وثیقه در قراردادهای بانکی بپردازیم. شما عزیزان میتوانید مسائل و سوالات حقوقی خود را در رابطه با وثیقههایی که مورد پذیرش بانکها هستند، با وکیل سعیده فرهادی نژاد در میان گذاشته و پاسخ خود را بیابید. بدون شک در زمان بروز مسائل و مشکلات حقوقی، بهترین راهحل، کمک گرفتن از یک وکیل باتجربه بانکی است:
در قراردادهای بانکی چه وثیقههایی مورد پذیرش بانکها هستند؟
اموال منقول
منظور از اموال منقول، ضمانتنامههای بانکی، سپردهها، اوراق مشارکت و سهام پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار است.
اموال غیرمنقول
منظور از اموال غیرمنقولی که میتوانند به عنوان وثیقه در قراردادهای بانکی مورد پذیرش قرار بگیرند، هر ملک مسکونی یا ملک تجاری و حتی اداری است که صلاحیت لازم را داشته باشد.
اسناد تجاری
منظور از اسناد تجاری به عنوان وثیقههای مورد پذیرش بانکها، همان چک، سفته و برات است. اغلب مشتریان بانکی فکر میکنند که اگر سوالات حقوقی خود را از متصدی بانکدار بپرسند، جواب بهتری میگیرند؛ اما بهتر است بدانید این عزیزان به دلیل مشغله کاری بدون شکن بهتر از یک وکیل خبره بانکی نمی توانند پاسخ سوالات حقوقی و بانکی شما را دهند. از این رو، مشورت با یک وکیل مناسب بهترین راهحل است.
آیا امکان وثیقه گذاشتن ملک مورد رهن به صورت مشترک با چند بانک وجود دارد؟
در این رابطه بهتر است بدانید، توثیق مازاد بر ارزش ملکی که در رهن مشترک چند بانک است، پس از ارزیابی و بررسی توسط بانک موردنظر امکانپذیر خواهد بود. البته توثیق مازاد بر ارزش ملکی که در رهن مشترک بانکها قرار دارد، تحت شرایطی امکانپذیر است. یکی از این شروط، موافقت بانکی است که در ابتدا ملک را به رهن گرفته است. موافقت با مسئله رهن مازاد ارزش وثیقهای که در رهن بانک قرار دارد، به سود و نفع سایر بانکها، با شرط حفظ تمامی حقوق بانکی که در ابتدا ملک را به رهن گرفته است و به شرط اینکه تسهیلات دارای هیچ بدهی معوقی نباشد، امکانپذیر است.
در صورتی که در این رابطه سوالی دارید، میتوانید سوالات خود را با وکیل بانکی در میان گذاشته و پس از اطلاع از قوانین و شرایط وثیقه در قراردادهای بانکی، اقدامات لازم را انجام دهید.
ابطال سند در رهن بانک
بر اساس قوانین و مقررات بانکی، زمانی که دریافت سند رهنی قبل از انعقاد معاهدات بانکی صورت گیرد و هیچ مسئلهای وجود نداشته باشد، میتوان درخواست ابطال سند رهنی را به علت تقدم رهن بر معاهده تسهیلات بانکی ارائه داد. همچنین تجدید معاهدات تسهیلاتی بانکها، موجب تسویه تسهیلات پیشین میگردد که برای تسهیلات نوین هم باید سند رهنی متمم تنظیم شود. اگر بانک همان سند رهنی قبلی را برای تسهیلات جدید در نظر بگیرد و از فک رهن ملک سابق و تنظیم سند رهنی جدید جلوگیری کند،این کار خلاف محسوب شده و امکان ارائه درخواست ابطال سند رهنی وجود دارد.
چگونه میتوان ملکی را که در رهن بانک قرار دارد، قبل از تسویه تسهیلات به فروش رساند؟
ممکن است شرایطی پیش آید که ملک شما در رهن بانک قرار داشته باشد، اما شما به فروش آن نیاز داشته باشید. بنابراین این سوال پیش میآید که آیا قبل از تسویه تسهیلات، امکان خرید و فروش ملکی که در رهن بانک قرار گرفته است، وجود دارد؟ به منظور فروش ملکی که در رهن بانک قرار گرفته است، ابتدا خریدار باید درخواست فک رهن را ارائه کند؛ زیرا تا زمانی که ملک در رهن بانک باشد، سند به نام خریدار جدید انتقال نمییابد.
معمولاً این گونه معاملات از طریق وکالت و به صورت قولنامه صورت میگیرند. به منظور این قولنامه، فروشنده، شخص خریدار ملک را به عنوان وکیل معرفی میکند تا در زمان تسویه اقساط وام، خریدار این امکان را داشته باشد که ملک را به نام خود انتقال دهد. معاملات مال مرهونه و این گونه معاملات حتماً باید با رضایت بانک و رهنگیرنده انجام شوند، زیرا خرید و فروش بدون فک و بر اساس قوانین و مقررات بر خلاف منافع بانک است .در صورتی که پس از فروش با قولنامه تا زمان اتمام تسویه تسهیلات، صاحب ملک یا همان فروشنده فوت نماید، وکالتنامهای که به خریدار ارائه داده شده بود، منحل میشود. در چنین وضعیتی، خریدار باید به وراث فروشنده مراجعه نماید و ملک را به نام خود انتقال دهد. در صورت امتناع وراث از این موضوع، خریدار باید به مراجع قضایی مراجعه نموده و مراحل موردنیاز را طی کند.
چه اسناد تجاری به عنوان وثیقه در قراردادهای بانکی استفاده میشوند؟
اسناد تجاری که میتوان به عنوان وثیقه در قراردادهای بانکی استفاده کرد، چک، سفته و برات هستند. امروزه بر خلاف اموال اشخاص، اسناد تجاری بیشتر جنبه وثیقهای به خود گرفتهاند. زمانی که متعهد، تعهدات خود را به جا نیاور،د بانکی که تسهیلات را به او اعطا کرده است، میتواند علیه صادرکننده یا ضامن، اقدامات لازم را انجام دهد تا اصل وثیقه و خسارت ناشی از تاخیر را دریافت کند. بهتر است بدانید، اسناد تجاری که به عنوان وثیقه در قراردادهای بانکی دریافت میشوند، دو دسته هستند:
- اسناد رسمی لازمالاجرا، مراجع اصلی صدور اجرایی این اسناد، دفاتر اسناد رسمی تنظیمکننده اسناد هستند.
- اسناد در حکم اسناد لازمالاجرا، چنین اسنادی به دلیل اینکه در دفاتر اسناد رسمی تنظیم میشوند، بر اساس قانون صدور اجرایی با اکتساب معاهدات بانکی در حوزه وظیفه اجرای ثبت قانون تنظیمکننده معاهده قرار میگیرند. بر اساس ماده ۱۸۳ الی ۱۹۳ آییننامه اجرای مفاد رسمی لازمالاجرا، اسناد تجاری مانند چک، دارای قابلیت صدور اجراییه در اجرای ثبت هستند؛ در حالی که سند تجاری سفته بدون رسیدگی قضایی چنین قابلیتی را ندارد!
نکته پایانی
امروزه قراردادهای بانکی کاربردهای فراوانی دارند. بدون شک، اغلب ما به منظور دریافت وام و تسهیلات بانکی، با چالشهای زیادی روبهرو شدهایم. پیش از هر اقدامی در این رابطه، بهتر است با افراد متخصص در این زمینه مشورت کنید تا تجربه خوشایندی را در این زمینه کسب کنید. در این مطلب سعی شد به بررسی جوانب مختلف وثیقه در قراردادهای بانکی پرداخته شود.
