مهریه، حق قانونی خانم هاست که پس از جاری شدن عقد به آن ها تعلق می گیرد. خانم ها هر زمان پس از عقد، مهریه خود را طلب کنند شوهر موظف به پرداخت آن است. این زمان می تواند بلافاصله پس از جاری شدن صیغه عقد باشد یا ده ها سال بعد از آن. در هر صورت، مهریه به نرخ روز محاسبه می شود.
اگر به دنبال پاسخ سوال “مهریه به نرخ روز چگونه محاسبه میشود؟” هستید، پیشنهاد می کنیم تا انتها با ما همراه باشید.
انواع مهریه کدامند؟
به طور کلی دو نوع مهریه وجود دارد، شامل:
مهریه عندالمطالبه
خانم با انتخاب مهریه عندالمطالبه، هر زمان که بخواهد می تواند مهریه خود را طلب کند و آقا موظف به پرداخت آن است.
مهریه عندالاستطاعه
در این نوع، خانم زمانی می تواند مهریه خود را مطالبه کند که آقا استطاعت مالی داشته باشد.
در این مورد ممکن است مرد اقدام به پیش گرفتن راههایی جهت فرار از پرداخت مهریه نماید و به دادگاه نشان دهد که استطاعت مالی پرداخت مهریه را ندارد. در این شرایط زن میتواند با اثبات معامله فرار از دین مهریه اقدام به محکوم کردن مرد کرده و مهریه خود را از او دریافت نماید.
در اینجا به دو نوع مهریه اشاره نمودیم، اما باید بدانید که تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه بیشتر از این است و لازم است پیش از عقد با هردو نوع آشنایی داشته باشید.
نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز
همانطور که در مقدمه بیان کردیم مهریه به نرخ روز محاسبه می شود. چگونه؟
طبق ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون الحاق 1 تبصره به ماده 1082 قانون مدنی، محاسبه مهریه به نرخ روز از طریق فرمول زیر صورت می گیرد:
مبلغ مهریه *(متوسط شاخص بها در سال قبل از سالی که مهریه مطالبه شده تقسیم بر متوسط شاخص بها در سالی که عقد صورت گرفته است)
برای درک بهتر به مثال زیر توجه کنید:
فرض کنید خانم و آقایی در سال 1367 با مهریه به ارزش 10 میلیون تومان، عقد نمودند و خانم پس از 14 سال یعنی در سال 1381، مهریه خود را مطالبه می کند. اکنون برای محاسبه مهریه به نرخ روز، شاخص سال 1380 (سال قبل از درخواست مهریه) را بر شاخص سال 1367 (سال عقد زوجین) تقسیم کرده و در 10.000.000 (مبلغ مهریه در نظر گرفته شده) ضرب می کنند.
البته لازم به ذکر است که اگر زن و مرد در حین عقد، توافق دیگری در رابطه با محاسبه و نحوه پرداخت مهریه کرده باشند، مطابق توافق صورت گرفته بین آن ها عمل می شود.
به طور کلی 2 ماده قانونی مهم و مرتبط با محاسبه مهریه به نرخ روز به شرح زیر هستند:
ماده 1 آیین نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده (1082) قانون مدنی:
“چنانچه مهریه وجه رایج باشد مرجع صالح بنا به درخواست هر یک از زوجین میزان آن را با توجه به تغییر شاخص قیمت سال زمان تأدیه نسبت به سال وقوع عقد محاسبه و تعیین می نماید.”
تبصره – در صورتی که زوجین در حین اجرای عقد در خصوص محاسبه و پرداخت مهریه وجه رایج به نحو دیگری تراضی کرده باشند مطابق تراضی ایشان عمل خواهد شد.
ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده (1082) قانون مدنی:
“نحوه محاسبه مهریه وجه رایج بدین صورت است:
متوسط شاخص بها در سال قبل، تقسیم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد، ضربدر مهریه مندرج در عقد نامه.”
مهریه به نرخ روز در طلاق توافقی چگونه محاسبه میشود؟
طلاق توافقی در صورتی قابل اجرا است که زن و شوهر درباره تمامی تعهدات خود با هم به توافق رسیده باشند. پرداخت مهریه نیز از جمله مسئولیت های آقا است که زوجین هنگام طلاق توافقی باید درباره آن به توافق برسند که بخشیده شود یا اینکه تمام و کمال، پرداخت گردد. خانم ها در صورت عدم تمایل به بخشیدن مهریه خود می توانند از یک وکیل طلاق توافقی در مشهد، کمک بگیرند.
حال اگر توافق بر این باشد که آقا، مهریه را پرداخت کند با توجه به اینکه مهریه، سکه است یا یک مبلغ مشخص، مهریه به نرخ روز در طلاق توافقی به یکی از دو روش زیر محاسبه می شود:
- اگر مهریه یک مبلغ مشخص باشد، محاسبه آن به نرخ روز، مطابق فرمول بالا صورت می گیرد، یعنی:
مبلغ مهریه *(متوسط شاخص بها در سال قبل از سالی که مهریه مطالبه شده تقسیم بر متوسط شاخص بها در سالی که عقد صورت گرفته است)
- اما اگر مهریه، یک تعداد سکه باشد، قیمت سکه ها به نرخ روز محاسبه می شوند.
نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز پس از فوت شوهر
اگر مرد قبل از پرداخت حق مهریه به همسر خود، فوت کند، کماکان حق مهریه از خانم، سلب نمی شود.
اگر مهریه، سکه و طلا باشد خانم هر زمان که پس از فوت شوهر خود مهریه را مطالبه کند باید به نرخ روز به او پرداخت شود. اما اگر مهریه، مبلغ مشخصی باشد، فرمول محاسبه مهریه به نرخ روز یک تفاوت با زمانی که آقا در قید حیات است می کند و آن هم این است که به جای متوسط شاخص بها در سال قبل از سالی که مهریه مطالبه شده، متوسط شاخص بها در سالی که شوهر فوت شده را بر متوسط شاخص بها در سالی که عقد صورت گرفته است، تقسیم کرده و در مبلغ مهریه، ضرب می کنند.
از آنجایی که مهریه زن پس از فوت شوهر باید از اموال باقی مانده شوهر پرداخت شود، بنابراین خانم باید در تمامی تصمیم گیری هایی که در رابطه با ارث باقی مانده از مرحوم می شود، سهیم باشد. در غیر این صورت هر اقدامی بدون اجازه خانم، باطل خواهد بود.
نحوه محاسبه آنلاین مهریه به نرخ روز
اخیرا مرکز مشاوره قوه قضائیه به منظور جلوگیری از بروز اشتباه در محاسبه مهریه به نرخ روز، سامانه ای را راه اندازی کرده است که بتوان به صورت آنلاین و بدون خطا، مهریه به نرخ روز را محاسبه کرد.
بدین منظور وارد سامانه مرکز ارتباط مردمی قوه قضائیه (https://moshaver129.eadl.ir/) شوید.
بر روی گزینه محاسبه مهریه، کلیک کنید.
اطلاعات خواسته شده شامل سال قبل وصول مهریه، سال عقد و مبلغ مهریه را به دقت وارد نمایید.
در آخر با کلیک بر روی گزینه محاسبه مهریه، مبلغ مهریه به نرخ روز به شما نمایش داده می شود.
نتیجه گیری بررسی محاسبه مهریه به نرخ روز!
پرداخت مهریه از مهم ترین وظایف مرد در قبال همسر خود است که هر زمان خانم، مطالبه کند مبلغ آن به نرخ روز محاسبه شده و باید از سوی شوهر پرداخت شود. بنابراین هنگام تعیین مهریه، دقت کافی داشته باشید که در آینده با مشکلی مواجه نشوید.
