در قانون مدنی برای پایان دادن به عقد نکاح راه‌هایی از جمله طلاق، فسخ نکاح، بذل مدت، انقضای مدت و… وجود دارد که ما در این مقاله قصد داریم تا در مورد فسخ نکاح بیشتر توضیح دهیم. احکام فسخ نکاح و قوانین آن با طلاق کاملا متفاوت است. به همین منظور نیز ما در این مقاله تلاش می‌کنیم تا ابتدا به این سوال پاسخ دهیم که فسخ نکاح چیست و پس از آن مراحل و شرایط فسخ نکاح را ذکر خواهیم کرد.
فسخ نکاح چیست؟
فسخ به معنای آن است که عقد صورت گرفته بین دو نفر از جانب یکی از طرفین قرار داد تحت شرایطی پایان یابد. در ماده 1120 قانون مدنی فسخ نکاح به عنوان یک راه برای پایان دادن به عقد نکاح در نظر گرفته شده است. در صورتی که عقد نکاح دائم را بخواهید منحل کنید باید یا طلاق بگیرید یا عقد نکاح را فسخ نمایید.
در نتیجه اگر بخواهید بدانید فسخ نکاح چیست، باید بگوییم که پایان دادن یک طرفه به عقد نکاح به دلیل یکی از عیوب صریح قانونی را فسخ نکاح می‌گویند. اما فسخ نکاح در صورتی که اتفاق می‌افتد عیوب زن یا مرد به اثبات برسد.
در صورتی که هر یک از طرفین پیش از عقد از عیوب موجود در قانون مطلع باشد، پس از عقد حق فسخ نکاح ندارد. در واقع پایه و اساس فسخ نکاح بر آن است که یکی از طرفین دچار ضرر ندانسته شود. به همین جهت هم اگر یک نفر با آگاهی نسبت به عیوب طرف مقابل اقدام به عقد نکاح کرده باشد، دیگر نمی‌تواند فسخ نکاح انجام دهد.
بیشتر بخوانید» در برخی موارد زوج یا زوجه به دلیل ارتکاب جرمی ملزم به پرداخت دیه شده است. به همین خاطر طرف مقابل، درخواست طلاق دارد. اما نکته اینجاست که دریافت دیه معمولاً موضوعی مالی یا کیفری است (مثل تصادف یا ضرب‌وجرح) و ربطی به صحت یا سلامت ازدواج ندارد. مگر اینکه جرم منجر به دریافت دیه نشان‌دهنده اختلال روانی یا بیماری خاصی در همسر باشد که آن هم باید از مسیر پزشکی قانونی یا دادگاه اثبات شود. با این حال تماس با شماره تلفن وکیل دیه در مشهد می‌تواند به او در بررسی روند پرونده کمک کند.
فسخ نکاح به محض آگاهی از عیوب طرف مقابل باید انجام شود. یعنی شما نمی‌توانید مدت طولانی پس از آگاهی از آن عیب اقدام به فسخ نمایید.
شرایط فسخ نکاح
همانطور که اشاره به این مسئله داشتیم، باید بدانید که شرایط فسخ نکاح یا موارد آن در زمانی است که زن یا مرد عیوب مشخصی را داشته باشند که قانون آن‌ها را ذکر کرده است. در ادامه برخی از این شرایط فسخ نکاح و یا همان عیوب هر یک از طرفین را بیان خواهیم کرد.
- یکی از موارد فسخ نکاح که در ماده 1121 قانون مدنی هم به آن اشاره شده است، جنون زن یا مرد است. شرط این قضیه آن است که جنون ادواری نباشد و استقرار یابد.
- خضا (اخته بودن مرد)، عنن (ناتوانی مرد در نعوظ)، مقطوع بودن آلت تناسلی و… بر اساس ماده 1122 قانون مدنی از جمله عیوبی است که برای زن می‌تواند از شرایط فسخ نکاح به حساب بیاید. شرط این مورد آن است که مرد حتی یکبار عمل جنسی انجام نداده باشد.
بیشتر بخوانید» قانوناً شرب خمر جزو عیوب تصریح‌شده برای فسخ نکاح نیست. اما در برخی شرایط خاص، اگر شرب خمر مزمن باشد و سبب اختلال روانی، بیماری، یا عجز از ایفای وظایف زناشویی شود، ممکن است از طریق اثبات عسر و حرج یا عدم توانایی ادامه زندگی مشترک، از مسیر طلاق قضایی قابل پیگیری باشد، نه فسخ. با این حال درصورتی که مرد یا زن، اعتیاد به شرب خمر داشته باشد، می‌تواند با شماره وکیل شرب خمر در مشهد مشورت کند تا بتواند پرونده را پیگیری کند.
- قرن (وجود استخوان در فرج که مانع نزدیکی شود)، برص (نوعی بیماری پوستی)، جذام، افضا (یکی شدن مجرای ادرار و مدفوع)، نابینایی هر دو چشم و زمین گیری از جمله مواردی است که در ماده 1123 قانون مدنی به عنوان عیوب زن که موجب دادن حق فسخ به مرد می‌شود، ذکر شده است.
در صورتی که هر یک از این عیوب را یکی از طرفین پس از ازدواج دریابد، می‌تواند به دادگاه مراجعه نموده و به کمک بهترین وکیل طلاق در مشهد آن را اثبات نماید تا دادگاه حکم فسخ نکاح صادر کند.
مراحل فسخ نکاح
همانطور گفتیم هر یک از طرفین ازدواج پس از آگاهی از عیوب موجود در زن یا مرد خواست که اقدام به فسخ نکاح کند، باید به دادگاه مراجعه کرد، عیب موجود را در طرف مقابل اثبات و حکم فسخ نکاح از دادگاه دریافت نماید. اما ما در ادامه این مقاله تلاش کردیم تا مراحل فسخ نکاح را کامل‌تر بیان کنیم.
- ابتدا درخواست کننده فسخ نکاح باید وارد سامانه ثنا شده، ثبت نام کند و اظهار نامه‌ای را برای طرف مقابل ارسال نماید.
- فرد درخواست کننده فسخ نکاح، با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی باید اقدام به ثبت دادخواست فسخ نکاح کند. این کار از طریق سامانه عدل ایران نیز ممکن می‌باشد.
- پس از آن دادخواست فسخ نکاح به شعبه دادگاه خانواده ارسال شده و ابلاغیه‌ای برای زن و شوهر ارسال خواهد شد.
- در این مرحله زن یا شوهر و یا وکلای آن‌ها باید در جلسات رسیدگی حاضر شوند و اقدام به اثبات حرف خود کنند.
- در صورتی که هر یک از عیوب ذکر شده در شرایط فسخ نکاح از سمت دادگاه تایید شود، دادگاه رای خود را مبنی بر تایید فسخ نکاح صادر خواهد کرد.
- پس از آنکه تمامی مراحل طی شد، زن یا شوهر می‌تواند با مراجعه به دفتر ازدواج و طلاق، اقدام به ثبت فسخ نکاح در شناسنامه کند و رای فسخ نکاح را اجرایی نماید.
تفاوت فسخ نکاح و طلاق
طلاق گرفتن به تشریفات مشخصی از جمله وجود دو شاهد مرد نیاز دارد؛ اما فسخ نکاح تنها با اراده صاحب حق فسخ انجام خواهد شد و تنها به اطلاع طرف دیگر این نکاح می‌رسد.
در فسخ نکاح دادگاه تنها بررسی می‌کند که حق فسخ وجود دارد یا نه و پس از آن زوجین را به داوری ارجاع نمی‌دهد. بنابراین دارنده حق فسخ هر زمان که بخواهد می‌تواند اقدام به فسخ نکاح نماید.
طلاق گرفتن در زمانی که زن عادت ماهانه می‌باشد امکان پذیر نیست؛ اما فسخ نکاح ممکن است.
طلاق تنها مختص به عقد دائم می‌باشد؛ اما فسخ نکاح در عقد دائم و موقت وارد است.
حق فسخ هم برای زن وجود دارد و هم مرد؛ این در حالی است که حق طلاق تنها برای مرد است و در صورتی که خود مرد بخواهد می‌تواند حق طلاق را به زن نیز بدهد. که در این صورت احتمالا طرفین با کمک بهترین وکیل طلاق توافقی در مشهد اقدام به گرفتن طلاق به صورت دو طرفه و توافقی خواهند کرد.
در صورتی که زن و مرد بخواهند از هم طلاق بگیرند، مرد ملزم به پرداخت مهریه است؛ اما در فسخ نکاح زن فقط در شرایط عنن می‌تواند مهریه طلب کند و در غیر این صورت حق دریافت مهریه ندارد.
در طلاق‌های رجعی مرد در زمان عده طلاق می‌تواند به ازدواج برگردد، اما در فسخ نکاح امکان برگشت وجود ندارد و در صورتی که طرفین بخواهند مجدد با هم زندگی کنند باید دوباره عقد نکاح انجام دهند.
در طلاق قانون سه طلاقه وجود دارد که اگر زوجین سه مرتبه از هم طلاق بگیرند دیگر امکان ازدواج برایشان وجود نخواهد داشت؛ اما در فسخ نکاح هیچ محدودیتی وجود ندارد.
